Polak w kraju wiatraków

Wtorek, 11 Październik 2011 18:03

3 Komentarze

W materiale lokalnej telewizji RTV Małgorzata Władysiuk nosi żółtą kamizelkę z napisem Toezicht (straż). Tu, w portowym mieście Vlaardingen w zachodniej Holandii, policja miała już dość skarg na Polaków zakłócających spokój. W ubiegłym roku ruszył pilotażowy program z udziałem polskojęzycznego patrolu, który miał pomóc zaprowadzić wśród imigrantów znad Wisły porządek.

Chcielibyśmy wierzyć, że każdy Polak wyjeżdżający za granicę do pracy jest jak słynny przystojny hydraulik z kampanii reklamowej Polskiej Organizacji Turystycznej. Nie łudźmy się: dresiarzy, cwaniaczków i różnej maści prowincjuszy też w tym gronie nie brakuje. Dobry przykład to Polacy, którzy w ostatnich latach wyemigrowali do Holandii. Są gorzej wykształceni niż Holendrzy, częściej są bezrobotni lub wykonują najprostsze prace. Mają też problemy z językiem. Takie wnioski zawiera opublikowany we wrześniu raport Holenderskiego Instytutu Badań Społecznych (SCP) w Hadze.

Przez długie lata dobrą reklamę w Holandii robili nam maczkowcy. Chodzi o ok. 2 tys. żołnierzy z dywizji pancernej gen. Stanisława Maczka, którzy wyzwalali te ziemie, a po wojnie nie chcieli żyć w nowej, komunistycznej Polsce. Osiedlili się w królestwie i założyli rodziny. Wtopili się w tutejsze społeczeństwo i na ogół przypominali o sobie tylko w trakcie defilad z okazji kolejnych rocznic zwycięstwa nad Niemcami.

Dziś to nie oni decydują o obliczu polskiej imigracji. 1 maja 2007 Holendrzy otworzyli swój rynek pracy dla obywateli nowych państw Unii Europejskiej i przybyszów z tych krajów szybko przybywa. Szacuje się, że w niespełna 17-milionowej Holandii mieszka już ok. 200 tys. osób z Europy Środkowo-Wschodniej, w tym nawet 150 tys. Polaków.

„Zbieracze, uliczni artyści, żebracy, murarze, stolarze, muzycy i kilku zawodowych piłkarzy” – portretuje ich popularny prawicowy blog GeenStiljl. Bardzo niewielu Polaków znajdziemy na prestiżowych stanowiskach w holenderskiej administracji, oświacie czy służbie zdrowia. Prawie dwie trzecie pracuje poniżej swoich kwalifikacji lub niezgodnie z nimi. Często zatrudnieni są na krótkich kontraktach (34 proc.) i wykonują najbardziej niewdzięczne prace w rolnictwie, ogrodnictwie, ubojniach, na budowach czy w gastronomii.

Uderza, że zwłaszcza młodzi polscy imigranci są słabo wyedukowani, rzadko utrzymują kontakty z Holendrami i źle czują się na obczyźnie. – Ponad 40 proc. nie ma nawet średniego wykształcenia. Szczególnie niepokojąca jest sytuacja młodych mężczyzn. Wielu jest bezrobotnych i nie ma jasnej wizji swojej przyszłości – mówi „Newsweekowi” dr Jaco Dagevos, autor raportu SCP.

To woda na młyn dla populisty Geerta Wildersa, którego stronnicy portretują naszych rodaków jako przestępców, alkoholików i darmozjadów żyjących z zasiłków. W ubiegłym roku jego Partia na rzecz Wolności (PVV) zdobyła ponad 15 proc. głosów i jest dziś trzecią siłą polityczną w parlamencie. Tym bardziej wpływową, że od jej poparcia zależą losy mniejszościowego rządu premiera Marka Ruttego.

Hasła populistów coraz częściej przejmują politycy z umiarkowanych ugrupowań. Marnix Norder z Partii Pracy (PvdA) ostrzega przed tsunami z Europy Wschodniej. Dwie trzecie Holendrów nie chce, by Polacy osiedlali się na stałe w ich kraju. Prawie tyle samo (63 proc.) uważa, że nasi rodacy nie wnoszą żadnej wartości dodanej do holenderskiego społeczeństwa. Takie wyniki przynosi nowy sondaż ośrodka badań rynkowych Motivaction w Amsterdamie. Pryska mit otwartego, tolerancyjnego holenderskiego społeczeństwa.

– Holendrzy boją się, że z Polakami będzie to samo co z Marokańczykami i Turkami – mówi „Newsweekowi” Jan Przybyll, Polak mieszkający od lat w Utrechcie. Muzułmańscy imigranci często mają opinię wałkoni, którzy żyją z zasiłków i nie chcą integrować się z miejscowych społeczeństwem.

Polacy z pewnością są Holendrom bliżsi kulturowo. Na tle imigrantów tureckiego lub marokańskiego pochodzenia są także bardziej otwarci i lepiej wykształceni. Ale aż 13 proc. naszych rodaków w Holandii jest bez pracy, choć bezrobocie w tym kraju należy do najniższych w Europie (4,3 proc.). Co piąty Polak, który wyjechał do Holandii w celach zarobkowych, nigdy nie znalazł tu zatrudnienia. – W niektórych schroniskach dla bezdomnych Polacy stali się dominującą grupą – mówi Ernst Jan Stroes z pomagającej naszym rodakom fundacji Haga-Europa Środkowa.

Holendrów to przeraża. Prawie trzy czwarte chce zaostrzenia przepisów regulujących osiedlanie się Polaków w ich kraju. Politycy prześcigają się więc w pomysłach, by wydalać cudzoziemców, którzy są bez pracy dłużej niż przez trzy miesiące, albo by zasiłek przysługiwał im dopiero po pięciu latach.

– Bezrobotni z Europy Wschodniej powinni być zachęcani, by dobrowolnie wracać do krajów pochodzenia. Jeśli nie wyjadą, powinni być deportowani – mówił w wywiadzie dla „De Telegraaf” minister pracy Henk Kamp z konserwatywno-liberalnej VDD. Pozbycia się bezrobotnych Polaków domagał się także Louis Bontes, były policjant, a dziś poseł populistycznej PVV. – Często są pijani, głośni i popełniają drobne wykroczenia. Dostaję maile od obywateli, którzy mówią, że jest coraz gorzej – tłumaczył.

– Holendrzy cenią spokój i porządek, a nam to nie zawsze wychodzi – mówi „Newsweekowi” ksiądz Józef Okonek z Polskiej Misji Katolickiej w Groningen/Leeuwarden. W miejscowej prasie mnóstwo jest historii o problemach z Polakami. W lutym ubiegłego roku w Almelo zatrzymany został 25-letni Robert K., podejrzewany o podwójne morderstwo i włamania. Holenderscy sąsiedzi z ulicy Ambtstraat, gdzie mieszkał, już wcześniej skarżyli się na nocne hałasy z udziałem Polaków i nadużywanie alkoholu. – Oni do późna w nocy piją wódkę – mówił jeden z miejscowych.

W gminie Wierden holenderski inwestor Voskamp Vastgoed domagał się usunięcia ok. 150 imigrantów, którzy utworzyli „polską wioskę” w parku rekreacyjnym. Bał się, że w przeciwnym razie nie sprzeda planowanych w sąsiedztwie willi. – Zamiast ciszy na łonie natury jest się w dzielnicy Warszawy – przekonywał prawnik firmy. Sąd w Almelo oddalił jednak ten wniosek.

Filmiki, jakie Polacy pracujący w Holandii zamieszczają w popularnym serwisie internetowym YouTube, to często równie przykry autoportret: wulgaryzmy, prymitywne żarty, alkohol i inne używki. Pod koniec sierpnia na amsterdamskim lotnisku Schiphol zatrzymany został 30-letni Polak, który próbował przemycić w żołądku ponad sto woreczków metaamfetaminy. W Amsterdamie, Hadze, Rotterdamie i Utrechcie powstały już polskojęzyczne grupy Anonimowych Alkoholików. Coraz więcej naszych rodaków trafia również do leczących uzależnienia placówek Novadic Kentron czy specjalizującej się w problemach alkoholowych znanej kliniki Jellinek.

Na problemy z alkoholem u Polaków skarży się holenderska policja. – Holenderscy kierowcy wypijają o lampkę wina lub kufel piwa za dużo. Polacy piją wódkę, która działa szybciej – mówił André van den Hul, rzecznik policji w zachodniej i środkowej Brabancji. Van den Hul narzekał, że do Polaków trudno dotrzeć z kampaniami społecznymi, bo na ogół nie korzystają z holenderskich mediów.

Nic dziwnego. Tylko 15 proc. badanych przez SCP nie ma problemów z porozumiewaniem się po holendersku. 60 proc. w ogóle nie uczy się języka. Można to zrozumieć w przypadku osób, które planują popracować w Holandii przez parę miesięcy czy rok. Ale mniej niż co trzeci badany przez SCP jest zdecydowany wrócić do Polski na stałe.

Agencje pracy tymczasowej, które pośredniczą w wyjazdach Polaków do Holandii, często lokują ich w przepełnionych barakach albo kilkuosobowych pokojach. Tak jest najtaniej, ale to tylko pogłębia izolację. Wielu polskich imigrantów nigdy w wolnym czasie nie utrzymywało kontaktu z Holendrami.

Ale to ci niedoskonali Polacy są nadzieją i szansą Holandii. – Nasza populacja się kurczy i starzeje. Jeśli nie chcemy zamykać szkół, musimy skorzystać z tych ludzi – mówi Patrick van den Broek, polityk chadeckiej CDA. Holendrzy potrzebują Polaków i we własnym interesie powinni ich przyjmować z otwartymi ramionami. Z całym inwentarzem.

źródło:  swiat.newsweek.pl/