Piątek, 19 Grudzień 2008 15:30
Muzeum Cobra – kolekcja dzieł Ostatniej Awangardy XX wieku
Słynne kolekcje dzieł ze zbiorów Rijksmuseum i Stedelijk Museum - najbardziej prestiżowych muzeów w Amsterdamie - poza fragmentami eksponowanymi czasowo, będą niestety nadal pozostawały niedostępne dla publiczności w ciągu najbliższych lat, z powodu poważnych remontów i przebudowy siedzib muzealnych.
Powstałą lukę znakomicie wypełnia Muzeum Cobra. W zbiorach muzeum znajdują się dzieła międzynarodowej grupy artystycznej CoBrA, uznawanej za najważniejszy, powojenny ruch awangardowy i nazywanej Ostatnią Awangardą XX wieku (Willemijn Stokvis). W muzeum odbywają się też regularnie czasowe wystawy międzynarodowej sztuki współczesnej.
W tym roku Muzeum Cobra wyróżnione zostało tytułem Najlepszego Muzeum – Best Museum 2008 Award - w Teście Muzeów Narodowych przeprowadzonym przez gazetę AD. Muzeum położone jest wprawdzie na obrzeżach Amsterdamu, w Amstelveen, ale jeśli gości się akurat w Amsterdamie, lub mieszka tu na stałe, i ma się trochę wolnego czasu – warto się tam wybrać.
Do 25 stycznia 2009 będzie się odbywała bardzo szczególna wystawa, ponieważ w tym roku upływa 60 lat od powstania grupy CoBrA. Wystawa nosi tytuł „Scribblers, Daubers and Cheaters” CoBrA 60. Podtytuł wystawy: „scribblers, daubers and cheaters” to negatywne etykietki, jakie nadała krytyka artystom po wystawie w Stedelijk Museum w Amsterdamie, w listopadzie 1949.
Grupa Artystyczna CoBrA istniała zaledwie 3 lata, w 1948-1951, lecz jej wpływ na kulturę europejską zaznacza się do dziś. Inauguracją powstania grupy było spotkanie malarzy-przyjaciół w kawiarni koło katedry Notre Dame w Paryżu, 8.11.1948. Powstał wówczas Manifest Artystyczny La Cause était entendue („I oto stało się”) napisany przez poetę i malarza Christiana Dotremonta. Artyści wyrazili w ten sposób swoje stanowisko wobec Manifestu artystycznego Francuskich Surrealistów La Cause est entendue („No to się będzie działo”).
CoBrA powstała z fuzji surrealistów i abstrakcjonistów typu informel. Do grupy należeli głównie artyści z Danii, Belgi i Holandii. Dwóch artystów z belgijskiej grupy Surréaliste-Révolutionnaire (Surrealizm Rewolucyjny): Christian Dotremont i Joseph Noiret, Duńczyk Asger Jorn (Jörgneson) z grupy Høst, oraz Holendrzy z grupy Reflex: Karel Appel, Constant (Constant Anton Nieuwenhuys) i Corneille (Cornelis van Beverlo). Z czasem przyłączyli się Pierre Alechinsky, Jacques Doucet, K.O. Goetz oraz inni.
Nazwa grupy, wymyślona z czasem przez Christiana Dotremonta, była akronimem powstałym z pierwszych liter miast: Kopenhaga, Bruksela, Amsterdam.
Postawa artystyczna twórców CoBrY była reakcją na doświadczenia drugiej wojny światowej i rozczarowania istniejącym modelem kultury. Podobnie, jak nurt dada, powstały w czasie pierwszej wojnie światowej i tuż po niej - artyści CoBrY wyznawali „estetykę swobody”. Kierowali się wolnością i buntem wobec zastanych standardów estetycznych, społecznych i intelektualnych.
Akt twórczy rozumieli jako „naturalny impuls”, emocjonalną improwizację, nie uwzględniającą wcześniejszego planowania kompozycji. Dlatego też obrazy twórców CoBrY wyróżnia spontaniczność, ekspresyjność, a także fascynacja sztuką prymitywną, sztuką dzieci i osób niepełnosprawnych.
Odrzucali wszystko, co było powierzchowne i puste, poszukując głębokiego wyrazu i znaczeń. Zwracali się ku naturze, zachowując krytyczny dystans wobec industrialności epoki i dehumanizacji w nauce.
Artystów CoBrY miał łączyć, nie tyle wspólny styl, co wspólnota ducha. Z czasem jednak okazało się, że ich obrazy wykazują zbliżoną estetykę, którą nazywamy dziś „stylem CoBrY” lub „szkołą CoBrY”. Wyróżniała się ona spontanicznością gestu, obfitym używaniem farb, dominacją koloru i swobodą kształtów. Twórczość CoBrY podważyła rozróżnienia pomiędzy sztuką figuratywną a abstrakcyjną.
Zakończenie działalności grupy, dla wielu jej reprezentantów stało się początkiem indywidualnej aktywności i międzynarodowych karier.
Na wystawie CoBrA 60 wyeksponowane zostały obrazy kilkunastu artystów, takich jak: Asger Jorn, Karel Appel, Corneille, Constant, Egil Jacobsen, William Gear, Ejler Bille, Eugene Brands, Theo Wolvecamp, Carl-Henning Pedersen, Erik Ortvad, Stephen Gilbert, Anton Rooskens, George Colligon.
(źródło: „Pierre Alechinsky, CoBrA i Jungowska Filozofia Sztuki” – Magdalena Oraczewska)
Marzenna Donajski
Filmy Animowane